شيوه را بهم آميخته داشت ، و اين كتاب‌ها از اوست : كتاب مختصر نحو . كتاب مقصور و ممدود . كتاب المذكر و المؤنث . مفجع ابو عبد اللّه مفجع ، محمد بن عبد اللّه كاتب بصرى . ثعلب را ديده و از او و ديگران آموخت ، و از شاعران شيعه بود . وى را قصيده‌ايست بنام - اشباه - كه در آن على عليه السلام را مدح كرده است ، و ميان او و ابو بكر بن دريد هجوهائى مبادله گرديد ، و از كتاب‌هاى اوست : كتاب الترجمان فى معانى الشعر . كه مشتمل است بر كتاب حد الاعراب . كتاب حد - المديح ، كتاب حد النجدة « 1 » . كتاب الحلم و الراى . كتاب الهجاء . كتاب المطايا « 2 » ، كتاب الشجر و النبات ، كتاب الاعراب « 3 » ، كتاب اللغز . و نيز اين كتابها از اوست : كتاب المنقة فى الايمان ، كتاب اشعار الحراب - ناتمام ، كتاب عرائس المجالس ، كتاب غريب شعر زيد الخيل . اخفش كوچك ابو الحسن على بن سليمان اخفش نحوى . و او بسيار رنجش پيدا مىكرد اگر در نحو پرسشى از وى مىشد ، اخبار و سرگذشت عرب را در سينه داشت . و در سال سيصد و پانزده وفات يافت ، و اين كتاب‌ها از اوست : كتاب الانواء . كتاب التثنية و الجمع . كتاب الجراد . هنائى نامش على بن حسن ، كنيه‌اش ابو الحسن ، از مردم مصر ، از كوفيان آموخته بود و از بصريان نيز چيزهائى آموخته داشت و معروف بدوسى است ، ( و دوس ) يكى از قبائل عرب بشمار مىرود . كتابهايش در مصر موجود بوده و مردم به آن رغبتى دارند . از كتابهاى اوست : كتاب مجرد الغريب - كه به پيكره ( كتاب ) العين و به ترتيبى غير از آنست و در اولش گويد : اين كتاب را در غريب كلام عرب ، و لغت آنها ، و به ترتيب بيست و هشت حرف هجاء تأليف كرده‌ام و از ( الف ) و باء تاء ثاء آغاز مىشود تا به آخر حروف هجاء ، و نيز ، كتاب المنضد فى اللغة و كتاب الفريد . از اوست .

--> ( 1 ) ف ( البخل ) . ( 2 ) ف ( المطانا ) . ( 3 ) ف ( الاغراب ) .